Press "Enter" to skip to content

Radioterapia w leczeniu nowotworów

Pacjentów chorych na nowotwory stale przybywa. Walka z rakiem staje się głównym wyzwaniem współczesnej medycyny. Zwiększonej zachorowalności towarzyszy rozwój nowych metod leczenia w tym radioterapii, która poprzez zastosowanie promieniowania niszczy skutecznie komórki nowotworowe. Nowoczesne technologie spowodowały, że współczesna radioterapia jest równie precyzyjna jak chirurgia, ale nie musi stosować skalpela.

Radioterapia jest metodą leczenia lokalnego, z oddziaływaniem ograniczonym do miejsca występowania guza nowotworowego. Wykorzystuje promieniowanie jonizujące, czyli szczególny rodzaj energii, niewidoczny i niewyczuwalny przez pacjenta. Emitowane jest ono przez specjalistyczne urządzenie nazywane akceleratorem liniowym. Mechanizm działania promieniowania polega na uszkodzeniu materiału genetycznego (DNA) komórki nowotworowej, co w konsekwencji prowadzi do cofania się choroby nowotworowej (radioterapia radykalna). Proces ten jest rozciągnięty w czasie, dlatego efekty leczenia mogą być dostrzegalne dopiero po wielu tygodniach lub miesiącach od zakończenia radioterapii. Ten rodzaj leczenia może być tez stosowany w celu zmniejszenia uciążliwości choroby nowotworowej (radioterapia objawowa).

Leczenie u każdego pacjenta planowane jest indywidualnie. Zależy od zaawansowania nowotworu, występujących objawów, obciążenia chorobami współistniejącymi. Radioterapia może być stosowana:

  • z intencją całkowitego wyleczenia (radioterapia radykalna) , lub
  • w celu spowolnienia przebiegu choroby czy złagodzenia jej objawów (radioterapia objawowa, nazywana też paliatywną).

W zależności od sposobu napromieniania radioterapię można podzielić na dwa typy:

  • brachyterapia (BTH) – leczenie przy użyciu źródła promieniowania znajdującego się w bezpośrednim kontakcie z guzem,
  • teleradioterapia (RTH) – eczenie z zastosowaniem źródła umieszczonego w pewnej odległości od tkanek, promieniowanie generowane jest przez akcelerator liniowy.

W Centrum Radioterapii Amethyst stosuje się wszystkie najnowsze metody teleradioterapii, takie jak radioterapia konformalna 3D, radioterapia  4D, modulacja intensywności dawki (IMRT), radioterapia stereotaktyczna. Ta ostatnia nazywana jest często radiochirurgią z racji swojej precyzji i skuteczności. Radioterapia stereotaktyczna umożliwia radykalne leczenie guzów mózgu, wątroby, płuc, guzów przerzutowych znajdujących się w kilku lokalizacjach.

Istotą nowoczesnej radioterapii jest napromienienie guza nowotworowego przy maksymalnej ochronie tkanek zdrowych. Np. procedura breath hold (napromienianie ze wstrzymanym oddechem) pozwala ochronić serce podczas radioterapii nowotworów lewej piersi i chłoniaków sródpiersia. W ten sposób można uniknąć powikłań związanych z chorobami wieńcowymi, które mogłyby pojawić się za 10 albo więcej lat po przeprowadzeniu terapii. To pokazuje w jakiej perspektywie czasowej analizowany jest wpływ radioterapii na życie pacjenta.

Obecnie podstawą leczenia onkologicznego jest leczenie skojarzone zalecane przez wszystkie wytyczne i standardy oraz większość onkologicznych towarzystw naukowych na świecie. Polega ono na zastosowaniu kilku metod terapeutycznych u tego samego pacjenta – najczęściej chirurgii, radioterapii, chemioterapii, immunoterapii. Stosuje się też jednocześnie teleradioterapię i brachyterapię, łączy się brachyterapię i chemioterapię. Medycyna podkreśla komplementarność tych metod, a pełnoprofilowe ośrodki onkologiczne gwarantują wyższą skuteczność w leczeniu pacjentów. Wielospecjalistyczny Szpital im. L. Rydygiera w Krakowie i Centrum Radioterapii Amethyst dzięki współpracy gwarantują wszystkim pacjentom leczenie skojarzone, prowadzone w jednym miejscu przez stały zespół medyczny.

Przeprowadzenie radioterapii radykalnej i objawowej (paliatywnej) wymaga przeprowadzenia procesu planowania leczenia. Wykorzystuje się do niego tomografię komputerową, rezonans i programy komputerowe do trójwymiarowego obrazowania. W ten sposób powstaje szczegółowa mapa ciała pacjenta umożliwiająca precyzyjne zlokalizowanie guza, a następnie właściwe dobranie liczby wiązek terapeutycznych i rozkładu dawek napromieniania.

W Centrum Radioterapii Amethyst nad przygotowaniem planów leczenia, prawidłową pracą urządzeń i bezpieczeństwem pacjentów czuwa doświadczony zespół medyczny: lekarze, fizycy medyczni i technicy elektroradiologii oraz pielęgniarki. Więcej szczegółów na temat planowania i przebiegu leczenia oraz porad odnośnie pielęgnacji i odżywiania w trakcie radioterapii znajduje się w zakładce Dla pacjenta / Wartościowe artykuły.